Düğme İliği (Boutonniere) Deformitesi

Düğme iliği (Boutonniere) deformitesi, parmak sırtındaki düzleştirici kiriş yapısının zedelenmesi sonucu orta boğumun içe bükülü, parmak ucunun ise dışa dönük kaldığı mekanik bir şekil bozukluğudur.

El ergonomisini doğrudan etkileyen bu duruş değişimi, boğumlar arasındaki doğal koordinasyonu zayıflatarak parmağın tam açılma hareketini engeller. Kişi etkilenen parmağını kendi gücüyle düz bir hizaya getirmekte zorluk yaşar.

Basit bir duruş kusuru olmayan bu tablo parmakların nesnelerle temas açısını ve elin bütünsel biyomekanik uyumunu değiştirir. Dokuların hareket kabiliyetini koruduğu dönemde sürecin doğru değerlendirilmesi oldukça önemlidir.

Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi yaklaşımları, bozulan parmak dizilimini yeniden dengelemeyi ve elin doğal dinamiklerini desteklemeyi amaçlar. Kişiye özel tedavi adımlarıyla parmağın günlük işlevselliğinin korunması hedeflenir.

Düğme İliği Deformitesi Nedir ve Parmak Yapısını Nasıl Etkiler?

Ellerimiz, gün içinde farkında bile olmadan yaptığımız binlerce ince hareketi kemik, eklem ve tendonların birbiriyle uyumlu çalışması sayesinde gerçekleştirir. Bir çay bardağını tutmak, gömlek iliklemek ya da klavyede yazı yazmak gibi basit görünen eylemlerin arkasında oldukça hassas bir biyomekanik denge yatar. Düğme iliği deformitesi, parmağı düzleştirmekle görevli olan ve parmak sırtında uzanan ekstansör tendon sisteminin üçüncü bölgesinde, yani parmağın orta eklemi (proksimal interfalangeal eklem) seviyesinde meydana gelen bir yaralanma sonucunda gelişir.

Bu rahatsızlık yalnızca tek bir lifin kopmasıyla sınırlı kalmaz; tedavi geciktikçe eklem çevresindeki yumuşak dokuların kısalmasına ve kıkırdak yüzeylerin yıpranmasına yol açan ilerleyici bir süreç başlatır. Başlangıçta parmak dışarıdan destekle düzeltilebilirken, haftalar ilerledikçe eklem çevresindeki bağlar yeni ve hatalı pozisyona uyum sağlayarak sertleşir. Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi alanında bu tablo yaralanmanın ne kadar yeni olduğuna, eklemin esnekliğine ve doku kaybının boyutuna göre basit atelleme yöntemlerinden mikrocerrahi onarımlara kadar uzanan geniş bir yaklaşımla ele alınır.

Düğme İliği Deformitesi Parmağın Hareket Dengesini Nasıl Bozar?

Parmağın neden böyle kendine has bir bükülme şekli aldığını anlamak için parmak sırtındaki tendonların dizilimine yakından bakmak gerekir. Koldan el sırtına doğru uzanan ana düzleştirici tendon, parmağın orta eklemine yaklaştığında üç ayrı kola ayrılır. Ortada ilerleyen ana kol “santral slip” yani merkezi bant adını alır ve doğrudan orta parmak kemiğinin tabanına tutunur. Bu merkezi bandın temel görevi parmağın orta eklemini düzleştirmektir. İki yana ayrılan “lateral bantlar” ise elin iç kaslarından gelen liflerle birleşerek orta eklemin yanlarından geçer ve parmağın en uç kemiğine tutunarak uç eklemi kaldırır.

Normal şartlarda bu yan bantlar, “üçgen bağ” ve “transvers retinaküler bağ” adı verilen ince tutucu dokular sayesinde eklemin dönme merkezinin üst kısmında sabit tutulur. Ancak merkezi bant bir darbe veya kesi nedeniyle koptuğunda, orta eklemi düzleştiren ana güç ortadan kalkar. Zamanla üstteki üçgen bağ da gevşer ve iki yandaki bantlar eklemin alt tarafına, yani avuç içine doğru kayar. Dönme ekseninin altına kayan yan bantlar artık eklemi açmak yerine tam tersi yönde çalışarak orta eklemi avuç içine doğru büken bir kuvvete dönüşür. Aynı anda tüm çekme gücü parmak ucuna bindiği için en uçtaki eklem de geriye doğru aşırı şekilde gerilir ve kilitlenir.

Düğme İliği Deformitesi Neden Bu İsimle Anılır?

Hastalığın ismi, Fransızcada “düğme iliği” anlamına gelen “Boutonniere” kelimesinden gelir ve parmakta oluşan anatomik değişimi oldukça somut bir şekilde tarif eder. Orta eklemin sırtındaki merkezi tendon koptuğunda, tendon dokusunda boyuna bir açıklık meydana gelir. İki yandaki lateral bantlar birbirinden ayrılarak eklemin yanlarından aşağıya doğru iner.

Bu ayrılma gerçekleştiğinde, parmağın orta eklemini oluşturan kemik başı, tıpkı bir gömlek düğmesinin iliğin içinden geçerek dışarı çıkması gibi iki yan bandın arasından yukarıya doğru belirginleşir. Yan bantlar düğme iliğinin kenarları gibi kemik başını alttan sıkıştırır. Parmak büküldükçe kemik başı bu aralıktan daha fazla dışarı doğru çıkar ve parmağın orta kısmı kubbeleşirken uç kısmı geriye doğru kalkık bir görünüm alır. Bu tipik duruş, hastalığın hem mekanizmasını hem de dışarıdan görünen şeklini özetler.

Düğme İliği Deformitesi Hangi Nedenlerle Ortaya Çıkar?

Parmağın sırtındaki bu ince tendon dengesini bozan pek çok farklı etken bulunur. Kimi zaman ani bir ev kazası veya spor yaralanması süreci başlatırken, kimi zaman da yıllar içinde yavaş yavaş ilerleyen iltihaplı eklem hastalıkları tendon yapısını zayıflatır. Hasarın oluş biçimi, uygulanacak tedavinin planlanmasında belirleyici rol oynar.

Bu rahatsızlığın gelişmesine zemin hazırlayan başlıca nedenler şunlardır:

• Kapalı künt parmak darbeleri
• Kesici ve delici alet yaralanmaları
• Parmak sırtındaki derin yanıklar
• Eklem çıkıkları ve burkulmalar
• Romatoid artrit hastalığı
• Psoriatik artrit tutulumları
• Kemik parçalı tendon kopmaları

Bu etkenlerin her biri merkezi bandın yapısını farklı şekillerde bozar. Örneğin bir bıçak kesisi tendonu doğrudan ikiye ayırırken, romatizmal süreçler tendonu zaman içinde incelterek esnekliğini kaybettirir. Bu nedenle muayene sırasında yaralanmanın nasıl gerçekleştiği ayrıntılı olarak sorgulanır.

Düğme İliği Deformitesi Spor Yaralanmaları Sonrasında Nasıl Gelişir?

Günlük klinik pratikte en sık karşılaşılan tablo kapalı travmalar sonucunda gelişen tendon kopmalarıdır. Özellikle topla oynanan sporlarda hızla gelen topun açık ve gergin duran parmak ucuna doğrudan çarpması, halk arasında “parmak kapsül zedelenmesi” ya da “parmak ezilmesi” olarak bilinen durumu yaratır. Parmak ucuna binen bu ani yük, orta eklemi hızla ve zorla bükerken kişi aynı anda parmağını düz tutmaya çalıştığı için merkezi tendon üzerinde yüksek bir gerilim oluşur.

Spor aktiviteleri sırasında risk oluşturan başlıca durumlar aşağıdaki gibidir:

• Voleybolda blok ve manşet darbeleri
• Basketbolda ribaund ve top kapma anları
• Hentbolda sert şut karşılamaları
• Kalecilikte parmak ucu kurtarışları
• İkili mücadele içeren temas sporları

Bu tür darbelerde merkezi tendon ya kendi lifleri arasından yırtılır ya da orta parmak kemiğine tutunduğu noktadan küçük bir kemik parçası kopararak ayrılır. Ayrıca parmağın avuç içine doğru yerinden çıkması (volar dislokasyon) sırasında da sırt kısmındaki tendon ve kapsül yapısı ciddi şekilde hasar görebilir.

Düğme İliği Deformitesi Açık Kesiler ve Yanıklar Sonrasında Nasıl Oluşur?

Parmak sırtındaki deri oldukça incedir ve hemen altında koruyucu bir yağ tabakası olmadan doğrudan tendonlar yer alır. Bu anatomik özellik nedeniyle parmak sırtına gelen yüzeysel görünümlü kesiler bile merkezi tendonu kolaylıkla kesebilir. Mutfakta bıçak kayması, kırık cam kesileri veya iş kazaları sırasında orta eklem üzerindeki deri kesildiğinde, altındaki merkezi bant ve kimi zaman eklem kapsülü de bütünlüğünü kaybeder.

Benzer şekilde parmak sırtını etkileyen derin sıcak su, alev veya kimyasal yanıklar da bu bölge için ciddi bir risk oluşturur. İnce deri örtüsü yanıkla zarar gördüğünde, hemen altındaki merkezi tendonun kanlanması bozulabilir ve doku kaybı gelişebilir. Yanık iyileşirken oluşan sert nedbe dokuları da parmak hareketlerini kısıtlayarak zaman içinde ikincil bir düğme iliği görünümü ortaya çıkarabilir. Bu gibi açık yaralanmalarda ve yanıklarda, hem deri örtüsünün hem de tendon yapısının birlikte onarılması gerekir.

Düğme İliği Deformitesi Romatizmal Hastalıklarla Nasıl İlişkilidir?

Her düğme iliği tablosunun altında mutlaka bir darbe ya da kaza yatmaz. Romatoid artrit ve psoriatik artrit gibi bağışıklık sisteminin eklemleri etkilediği kronik iltihaplı hastalıklarda, süreç travmadan bağımsız olarak gelişir. Bu hastalıklarda eklem zarında “sinovit” adı verilen uzun süreli bir iltihaplanma ve şişlik meydana gelir.

Eklem içinde biriken iltihaplı doku ve sıvı, eklem kapsülünü içeriden dışarıya doğru gererek inceltir. Uzun süren bu baskı ve iltihabi enzimlerin etkisiyle, parmak sırtındaki merkezi tendon ile yan bantları tutan üçgen bağ yavaş yavaş zayıflar. Günlük basit el hareketleri sırasında bile gevşeyen yan bantlar eklemin alt kısmına doğru kaymaya başlar. Romatizmal kökenli vakalarda genellikle birden fazla parmakta şekil bozukluğu görülür ve tedavi planlanırken eklem kıkırdağının durumu ile romatoloji tedavisinin seyri birlikte değerlendirilir.

Düğme İliği Deformitesi İlk Günlerde Neden Kolay Fark Edilmeyebilir?

Kapalı parmak travmalarında en sık yaşanan sorun, yaralanmanın ilk günlerinde tablonun sinsi seyretmesi ve basit bir incinme sanılarak geçiştirilmesidir. Top çarpması veya burkulma sonrasında parmağın orta eklemi çevresinde hızlıca şişlik, morarma ve ağrı gelişir. İlk günlerde oluşan bu yoğun ödem, eklem çevresini sararak parmağın bükülmesini geçici olarak engeller ve parmak dışarıdan bakıldığında nispeten düz görünür.

Ayrıca merkezi bant koptuğu anda yan bantlar henüz kendi yerlerinde durduğu için, hasta bu yan bantların yardımıyla parmağını bir miktar düzleştirebilir. Bu durum hem hastayı hem de ilk değerlendirmeyi yanıltabilir. Ancak aradan bir ila üç hafta geçtiğinde şişlik inmeye başlar ve hasta parmağını büküp açtıkça desteksiz kalan yan bantlar yavaşça avuç içine doğru kayar. Dolayısıyla karakteristik bükülme şekli çoğu zaman kazadan hemen sonra değil birkaç hafta sonra belirgin hale gelir.

Düğme İliği Deformitesi Belirtileri Nelerdir?

Yaralanmanın üzerinden zaman geçip yan bantlar yer değiştirdiğinde veya akut kesilerde tendon bütünlüğü bozulduğunda, hastaların günlük yaşamını doğrudan etkileyen yakınmalar ortaya çıkar. Başlangıçta sadece ağrı ve şişlik ön plandayken, süreç ilerledikçe parmağın duruşundaki değişiklik ve güç kaybı dikkat çeker.

Hastalarda en sık gözlemlenen belirtiler şunlardır:

Orta eklemde düzeltilemeyen bükülme

Parmak ucunda geriye doğru kilitlenme

Orta eklem sırtında dokunmakla hassasiyet

Eklem çevresinde uzun süren şişlik

Eli yumruk yaparken parmağın açık kalması

Bardak veya kalem tutarken güçsüzlük

Parmak ucunu avuç içine bükememe

Elini cebe sokarken parmağın takılması

Bu yakınmalar özellikle ince beceri gerektiren işlerde belirginleşir. Kişi parmak ucunu bükemediği için küçük nesneleri masadan almakta zorlanır, orta eklemini düzleştiremediği için de elini dar bir alana soktuğunda veya eldiven giyerken bükülü kalan parmak sürekli bir yerlere takılır.

Düğme İliği Deformitesi Nasıl Teşhis Edilir?

Doğru ve zamanında teşhis, parmağın ileride cerrahi bir işleme gerek kalmadan iyileşebilmesi açısından oldukça değerlidir. Teşhis süreci, yaralanmanın öyküsünün dinlenmesi ve parmağın biyomekanik dengesini ölçen özel muayene manevralarının uygulanmasıyla başlar. Dinlenme halindeki bir parmağın düz durması tendonun sağlam olduğunu göstermeyeceği için aktif direnç testleri yapılır.

Teşhis aşamasında başvurulan başlıca değerlendirme yöntemleri aşağıdaki gibidir:

• Ayrıntılı el ve parmak muayenesi
• Elson dirençli ekstansiyon testi
• Boyes retinaküler gerginlik testi
• İki yönlü parmak röntgen grafileri
• Yüksek çözünürlüklü yüzeyel ultrasonografi
• Manyetik rezonans görüntüleme

Röntgen çekimleri, tendonun koparken kemikten bir parça ayırıp ayırmadığını (avülsiyon kırığı), eklem uyumunu ve kronik vakalarda kireçlenme olup olmadığını gösterir. Şüphede kalınan kapalı yaralanmalarda ise yüksek çözünürlüklü ultrasonografi veya MR görüntüleme ile merkezi bandın lif bütünlüğü ve yan bantların konumu ayrıntılı biçimde incelenir.

Düğme İliği Deformitesi Muayenesinde Elson ve Boyes Testleri Nasıl Uygulanır?

Erken dönemde merkezi bandın kopup kopmadığını anlamak için kullanılan en güvenilir klinik yöntem Elson testidir. Bu muayenede hastanın parmağı, orta eklemden 90 derece bükülü olacak şekilde bir masanın kenarından aşağı doğru sarkıtılır. Bu pozisyon, yan bantların gevşemesini sağlayarak devre dışı kalmalarına yardımcı olur. Hekim, parmağın orta kemiği üzerine parmağıyla hafifçe bastırırken hastadan parmağını bu dirence karşı düzleştirmesini ister. Merkezi bant sağlamsa güçlü bir itme hissedilir ve parmak ucu yumuşak kalır. Eğer merkezi bant kopmuşsa hasta orta eklemi itemez; bütün güç yan bantlar üzerinden parmak ucuna gittiği için en uç eklem sertleşir ve geriye doğru kalkar.

Daha geç başvuran hastalarda ise bağların ne kadar kısaldığını anlamak amacıyla Boyes testi uygulanır. Bu testte hekim, hastanın orta eklemini eliyle düz pozisyonda tutarken hastadan parmak ucunu bükmesini ister. Eğer yan bantlar ve oblik retinaküler bağlar kısalıp yapışmışsa, orta eklem düz tutulduğu sırada hasta parmak ucunu bükmekte ciddi şekilde zorlanır.

Düğme İliği Deformitesi Evreleri Neye Göre Belirlenir?

Tedavinin ameliyatsız mı yoksa cerrahi olarak mı yapılacağına karar verirken, yaralanmanın üzerinden kaç gün geçtiğinden ziyade eklemin ne kadar esnek olduğu ve kıkırdak yapısının korunup korunmadığı dikkate alınır. Klinik pratikte bu durumu sınıflandırmak için Burton ve Melchior evreleme sistemi yaygın olarak kullanılır.

Hastalığın klinik seyri şu dört temel evrede incelenir:

• Esnek ve düzeltilebilir birinci evre
• Sabit bükülmeli ikinci evre
• Bağ ve kapsül sertlikli üçüncü evre
• Kıkırdak harabiyetli dördüncü evre

Birinci evrede orta eklem büküktür ancak dışarıdan elle desteklendiğinde rahatça düzleştirilebilir; yan bantlar kaymış olsa da henüz yapışmamıştır. İkinci evrede yan bantlar ve tutucu bağlar kısaldığı için parmak dışarıdan kuvvet uygulansa bile düzleşmez. Üçüncü evrede sertlik eklem kapsülüne ve avuç içi bağlara (volar plak) kadar ilerlemiştir. Dördüncü evrede ise bu sertliğe eklem kıkırdağının erimesi ve kireçlenme eşlik eder.

Düğme İliği Deformitesi Ameliyatsız Yöntemlerle Nasıl Tedavi Edilir?

Henüz yeni gelişmiş, açık yarası veya yer değiştirmiş büyük bir kemik kırığı olmayan ve parmağın elle düzleştirilebildiği birinci evre hastalarda öncelikli yaklaşım ameliyatsız atel tedavisidir. Bu tedavide amaç kopan merkezi bandın uçlarını birbirine yakın tutarak kendi dokusuyla iyileşmesine olanak tanımaktır. Bunun için parmağın orta eklemi, 4 ila 6 hafta boyunca aralıksız olarak sıfır derece düz pozisyonda özel bir atelle sabitlenir.

Ameliyatsız tedavi sürecinde kullanılan başlıca ortez ve uygulamalar şunlardır:

• Statik orta eklem düzleştirici ateller
• Üç nokta prensipli parmak ortezleri
• Dinamik yaylı açıcı splintler
• Seri termoplastik kalıp uygulamaları
• Göreceli hareket atelleri
• Düzenli uç eklem bükme egzersizleri

Atel uygulanırken parmağın en uç ekleminin açıkta ve serbest bırakılması biyomekanik açıdan büyük önem taşır. Hastadan gün içinde sık sık parmak ucunu büküp açması istenir. Uç eklem büküldükçe, aşağı kaymış olan yan bantlar yukarıya ve ileriye doğru çekilerek doğal yerlerine döner ve bağların kısalması önlenir. İlk 4-6 haftalık kesintisiz atel süresinin ardından, kazanılan düzelmeyi korumak için 2 ila 4 hafta boyunca gece ateli kullanımına devam edilir.

Düğme İliği Deformitesi İçin Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Ne Zaman Gerekir?

Atel tedavisinin yeterli olmadığı, geç kalınmış veya başlangıçtan itibaren cerrahi gerektiren yapısal bozukluklarda Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanlarının uyguladığı mikrocerrahi ve rekonstrüktif yöntemler devreye girer. Parmak sırtındaki tendonlar milimetrik kalınlıkta olduğu için yapılan işlemler büyütme altında, dokuya en az travma verecek ince aletlerle gerçekleştirilir.

Cerrahi müdahalenin öncelikli olarak değerlendirildiği durumlar şunlardır:

• Kesici aletlerle oluşan açık tendon kesileri
• Eklem yüzeyinin üçte birini aşan kopma kırıkları
• Atel tedavisine rağmen düzeltilemeyen vakalar
• İkinci ve üçüncü evre kronik bükülmeler
• Yanık veya ezilmeye bağlı doku kayıpları
• İleri evre ağrılı eklem bozulmaları

Cerrahi planlama yapılırken hastanın yaşı, mesleği, parmağın hangi evrede olduğu ve tendon dokusunun kalitesi birlikte değerlendirilir. Amaç hem orta eklemin düzleştirme gücünü geri kazandırmak hem de parmağın avuç içine bükülme yeteneğini koruyabilmektir.

Düğme İliği Deformitesi Akut Yaralanmalarda Cerrahi Olarak Nasıl Onarılır?

Kesici alet yaralanmalarında veya yeni oluşmuş ayrışmalarda ameliyathane koşullarında yara yeri dikkatlice incelenir. Tendonun altındaki eklem kapsülünde yırtık varsa önce bu tabaka temizlenip onarılır. Ardından kopan merkezi bant uçları, dokuda reaksiyon yapmayan ve dayanıklılığı yüksek olan 4/0 veya 5/0 kalınlığındaki özel dikiş ipleriyle (PDS gibi) kilitli dikiş veya modifiye Kessler tekniği kullanılarak birbirine dikilir. Tendonun hareket ederken takılmaması için dış yüzeyi 6/0 inceliğindeki iplerle pürüzsüzleştirilir.

Eğer tendon kemiğe yapıştığı yerden kopmuşsa ve dikilecek bir uç kalmamışsa, orta parmak kemiğinin tabanına ince kemik tünelleri açılarak tendon doğrudan kemiğe bağlanır ya da minyatür kemik dikiş çapaları (suture anchor) kullanılır. Eklem yüzeyinin yüzde otuzundan fazlasını içeren kemikli kopmalarda ise kemik parçası sabitlenir ve eklemi bir süre korumak amacıyla geçici ince teller (K-teli) yerleştirilebilir.

Düğme İliği Deformitesi Kronikleştiğinde Aşamalı Cerrahi Nasıl Planlanır?

Aylar önce oluşmuş ve sertleşmiş kronik vakalarda doğrudan ameliyata geçmeden önce, fizik tedavi ve dinamik atellerle eklemin pasif olarak yumuşatılması ve açılması hedeflenir. Sert bir ekleme yapılan tendon onarımı tek başına yeterli olmayacağı için eklemin esnekliğini kazanması önemli bir ön hazırlıktır. Operasyon genellikle el bileği düzeyinden yapılan bölgesel uyuşturma ile hasta uyanıkken gerçekleştirilir; böylece cerrah her adımda hastadan parmağını oynatmasını isteyerek tendon dengesini ameliyat sırasında doğrudan görebilir.

Kronik vakalarda uygulanan aşamalı cerrahi yöntemler aşağıdaki gibidir:

• Tendon yapışıklıklarının açılması (tenoliz)
• Yan tutucu bağların gevşetilmesi
• Fowler uç tendon gevşetme işlemi
• Palmaris longus serbest tendon grefti
• Matev yöntemiyle yan bant transferi
• Littler ve Curtis anatomik onarımları

İlk aşamada yapışıklıklar açılır ve aşağı kayan yan bantlar serbestleştirilerek yukarı taşınır. Hasta parmağını kaldırdığında hala yaklaşık 20 derecelik bir eksiklik kalıyorsa, uç eklemdeki aşırı çekmeyi azaltıp gücü orta ekleme yönlendiren Fowler tenotomisi uygulanır. Merkezi bant çok yıpranmışsa, el bileğinden alınan yedek bir tendon parçasıyla (greft) ya da yan bantların bir kısmının ortaya taşınmasıyla (Matev veya Littler teknikleri) yeni bir merkezi tendon oluşturulur.

Düğme İliği Deformitesi İleri Evrelerde Kurtarıcı Cerrahilerle Nasıl Yönetilir?

Tedavinin yıllarca ertelendiği veya ağır romatizmal süreçlerin eklem kıkırdağını erittiği dördüncü evre hastalarda, sadece yumuşak dokuları ve tendonları onarmak ağrıyı geçirmeye ve parmağı hareket ettirmeye yetmez. Eklem yüzeyleri bozulduğu için bu aşamada hedef, hastanın ağrısını dindirmek ve elini günlük yaşamda kullanabileceği sağlam bir kavrama pozisyonuna kavuşturmaktır.

Bu amaçla uygulanan yöntemlerden biri “artrodez” yani eklem dondurma işlemidir. Hasarlı kıkırdak yüzeyler temizlenerek orta eklem, parmağın en işlevsel olduğu hafif bükülü açıda (işaret parmağında 30-35 derece, küçük parmağa doğru 40-45 derece civarında) ince teller veya mini vidalar yardımıyla sabitlenir. Bu işlem sonrasında orta eklem bükülmez ancak parmak ağrısız ve güçlü bir şekilde kavrama yapabilir. Kemik yapısı uygun olan ve hareketin korunması gereken seçilmiş hastalarda ise silikon bazlı yapay eklem protezleri (artroplasti) bir diğer seçenektir.

Düğme İliği Deformitesi Ameliyatı Sonrası Rehabilitasyon Süreci Nasıl İlerler?

El cerrahisinde ameliyatın teknik başarısı kadar, ameliyat sonrasında yürütülen el rehabilitasyonu da sonuca doğrudan etki eder. Parmak ameliyattan sonra çok uzun süre hareketsiz bırakılırsa onarılan tendon çevre dokulara yapışabilir; çok erken ve kontrolsüz yüklenilirse de dikiş hattında açılma yaşanabilir. Bu dengeyi sağlamak için günümüzde “Kısa Ark Hareketi” (KAH) adı verilen kontrollü egzersiz protokolü uygulanır.

Ameliyat sonrası rehabilitasyon programının temel bileşenleri şunlardır:

• Statik dinlendirme ateli kullanımı
• Açı ayarlı iki ayrı egzersiz ateli
• Saat başı on beş tekrarlı egzersizler
• Ödem azaltıcı Coban bandaj uygulaması
• İkinci haftadan itibaren kademeli açı artışı
• Altıncı hafta sonunda serbest hareket geçişi

Bu programda hasta dinlenme saatlerinde düz atelini takarken, saat başı egzersiz atellerini kullanarak orta eklemini kontrollü bir açıda (başlangıçta 30 derece civarında) büküp düzleştirir ve uç eklemini çalıştırır. Tendon kalitesinin zayıf olduğu ve ekleme geçici tel konulan hastalarda ise ilk iki hafta koruyucu alçı atel uygulanır, ardından tel çıkarılarak kademeli hareket programına geçilir. Yapılandırılmış cerrahi ve rehabilitasyon takibiyle hastaların büyük çoğunluğunda tatmin edici bir hareket açıklığı ve kavrama gücü elde edilir.

Düğme İliği Deformitesi Tedavi Edilmezse Hangi Sorunlara Yol Açar?

Parmaktaki yaralanmanın “zamanla kendiliğinden düzelir” düşüncesiyle ihmal edilmesi, başlangıçta basit bir atelle çözülebilecek esnek bir durumu karmaşık cerrahi müdahaleler gerektiren sert bir şekil bozukluğuna dönüştürür. Aylar geçtikçe eklemin yan bağları ve avuç içi tabanı büzüşerek eklemi bükülü pozisyonda kilitler.

Tedavi edilmeyen vakalarda zamanla gelişebilecek başlıca sorunlar şunlardır:

• Kalıcı ve sert eklem bükülmesi
• Parmak ucunda kalıcı geriye kilitlenme
• Eklem kıkırdağında erken kireçlenme
• Hareketle artan kronik eklem ağrısı
• El kavrama ve sıkma gücünde azalma
• İnce el becerilerinde belirgin kayıp

Parmakta bir darbe, burkulma veya kesi sonrasında orta eklemi düzleştirmede zorluk, şişlik ya da uç eklemde geriye doğru gerginlik fark edildiğinde, vakit kaybetmeden Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanına başvurmak, parmağın doğal yapısını ve işlevini korumanın en güvenilir yoludur.

Sıkça sorulan sorular