Schwannom, vücudumuzdaki periferik sinir ağını bir elektrik kablosu gibi dıştan saran ve koruyan miyelin kılıfındaki Schwann hücrelerinden kaynaklanan iyi huylu bir sinir kılıfı tümörüdür.
Hücresel düzeyde çok yavaş bir çoğalma eğilimi gösteren bu neoplazmlar, gelişim süreçlerinde etraflarında gerçek bir fibröz kapsül oluşturarak çevre dokulara agresif sızma göstermeden izole kalırlar.
Çoğunlukla yirmi ile elli yaş bandındaki yetişkin bireylerde rastlanan bu nodüler lezyonlar, kranial, spinal veya otonomik sinir yollarının herhangi bir noktasında sessizce ortaya çıkabilmektedir.
Genellikle genetik sendromlardan bağımsız ve tekil kitleler halinde beliren bu yapısal doku büyümeleri, erken dönemde teşhis edildiklerinde kişi için oldukça güvenli bir anatomik gelişim süreci sergilemektedir.
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Vücudumuzda Nasıl Oluşur ve Nerelerde Görülür?
Periferik sinir sistemi, beyin ve omurilikten çıkarak kaslarımıza hareket emri götüren ve derimizden hisleri toplayan devasa bir ağdır. Bu tür kitleler, bu geniş ağın bulunduğu hemen her noktada gelişim gösterebilir. Ancak pratik hayatta karşılaştığımız vakaların büyük bir kısmında, bu kitlelerin özellikle kol ve bacaklar gibi hareketli uzuvlarımızda yerleşmeyi tercih ettiğini görüyoruz. Özellikle kollarımızın iç kısımlarında, avuç içimize ve parmaklarımıza doğru uzanan büyük sinir hatları üzerinde sıklıkla karşımıza çıkarlar.
Genellikle yirmi ile elli yaş arasındaki bireylerde tespit edilen bu durum kadınlarda ve erkeklerde benzer oranlarda görülme eğilimindedir. Çoğu insanın hikayesinde bu kitleler tek bir tane olarak ve rastgele ortaya çıkar. Ailesel veya genetik geçişli bir hastalığa bağlı olarak birden fazla kitlenin görüldüğü durumlar oldukça nadirdir. Büyüme süreçleri son derece yavaş ilerlediği için, kitle derinin altında fark edilebilir bir büyüklüğe ulaşana kadar aylar, bazen de yıllar geçer. İnsanlar genellikle banyo yaparken veya kremlenirken ciltlerinin altında nohut veya zeytin büyüklüğünde bir sertlik fark ederek hekime başvururlar. Hastaların bir kısmı ise bu şişliği tesadüfen bir yere çarptıklarında hissettikleri ani bir acıyla keşfederler.
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Geliştiğinde Hastalar Hangi Belirtileri Hisseder?
Bu yapılar yavaş büyüme karakterleri sayesinde uzun süre sessiz kalabilirler. Ancak hacimleri artıp belli bir büyüklüğe ulaştıklarında veya içinden geçtikleri dar anatomik kanallarda sıkışmaya başladıklarında, komşu dokulara ve üzerinde yer aldıkları sinire fiziksel bir baskı uygulamaya başlarlar. Bu mekanik baskı, sinirin normal işleyişini bozarak kişide çeşitli şikayetlerin doğmasına zemin hazırlar. Muayene esnasında en belirgin bulgu, cilt altında sınırları oldukça düzgün, lastik kıvamında ve pürüzsüz bir şişliğin ele gelmesidir. Bu şişlik, sinirin uzandığı yön boyunca yukarı veya aşağı hareket ettirilmeye çalışıldığında genellikle direnç gösterir; ancak sinire dik yönde sağa sola itildiğinde kolayca yer değiştirebilir. Bu durum kitlenin sinire bir tespih tanesi gibi tutunduğunun en pratik göstergelerinden biridir.
Bunun yanı sıra kitle üzerine parmakla hafifçe vurulduğunda, sanki bir elektrik düğmesine basılmış gibi, o sinirin ulaştığı parmak uçlarına doğru şimşek çakmasına benzer keskin bir his oluşabilir. Bu durum kitlenin doğrudan bir sinir üzerinde yer aldığını gösteren çok önemli bir ipucudur. Basının artmasıyla birlikte zaman içinde hastaların günlük yaşam kalitesini düşüren çeşitli duyusal ve motor problemler ortaya çıkmaya başlar.
Hastalarda en sık gözlemlediğimiz temel belirtiler şunlardır:
- Cilt altında şişlik
- Parmaklarda uyuşma
- Elektrik çarpması hissi
- Karıncalanma
- His kaybı
- Deride yanma hissi
- Kas zayıflığı
- Kavrama güçlüğü
- Gece ağrıları
Neden Bir Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Sıklıkla Sinir Sıkışması Hastalıklarıyla Karıştırılır?
Kollarımızda yer alan sinirler, kasların ve bağların arasından geçerken zaman zaman dar tünellerden geçmek zorunda kalırlar. El bileğimizdeki karpal tünel veya dirseğimizdeki kübital tünel bunlara örnektir. Ön kol bölgesinde, yani dirsek ile el bileği arasında yer alan bir sinirin üzerinde tümör geliştiğinde, bu kitle bulunduğu bölgedeki iç basıncı yavaş yavaş artırır. Basınç arttıkça, o sinirin parmaklara giden uç kısımlarında uyuşma ve karıncalanma gibi şikayetler başlar.
Bu şikayetler, toplumda çok yaygın olarak bilinen karpal tünel sendromu (el bileğinde sinir sıkışması) ile birebir aynı olabilir. Hasta, geceleri ellerinde uyuşmayla uyanır, parmaklarında güç kaybı yaşar ve durumu sadece el bileğindeki bir soruna yorabilir. Hatta bu benzerlik bazen o kadar yanıltıcı olur ki koldaki asıl kitle fark edilmediği için hastalara sadece el bileğini rahatlatmaya yönelik standart cerrahi işlemler uygulanabilir. Ancak asıl sorun el bileğinde değil de koldaki bir kitlede olduğu için, yapılan bu müdahaleler sonrasında şikayetlerde beklenen iyileşme görülmeyebilir.
İşte bu yüzden elde veya kolda uyuşma şikayetiyle gelen bir kişinin muayenesi sadece şikayetin olduğu bölgeyle sınırlı kalmamalıdır. Boyun bölgesinden başlayarak parmak uçlarına kadar sinirin geçtiği tüm yolların çok dikkatli bir şekilde elle muayene edilmesi, altta yatan gizli bir kitlenin tespit edilebilmesi açısından büyük önem taşır.
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Şüphesinde Doğru Teşhis İçin Hangi Yöntemler Kullanılır?
Muayene bulguları sonucunda böyle bir kitleden şüphelenildiğinde, teşhisi netleştirmek ve cerrahi planlamayı yapabilmek için radyolojik görüntüleme yöntemlerinden faydalanılır. Yüzeysel kitlelerde ultrasonografi hızlı bir fikir verebilir, ancak sinir tümörlerinin detaylı incelenmesinde Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) en çok tercih edilen ve güvenilirliği oldukça yüksek olan yöntemdir. MRG sayesinde kitlenin nerede olduğu, boyutları, çevre dokularla olan ilişkisi ve hangi sinir üzerinden kaynaklandığı detaylı olarak görüntülenebilir.
Görüntüleme sırasında kitlelerin kendine has bazı karakteristik özellikleri ortaya çıkar. Örneğin çekilen filmlerde kitlenin merkezinin ve dış kısmının farklı parlaklıklarda görünmesi, tümörün içyapısındaki hücresel farklılıkları yansıtır ve bu durum iyi huylu karakterin önemli bir işaretidir. Ayrıca kitlenin bir ucundan ana sinirin girdiğinin ve diğer ucundan çıktığının görülmesi, problemin kaynağını net bir şekilde ortaya koyar. Bu detaylı görüntüler, ameliyata girecek ekibin operasyonun sınırlarını önceden çok iyi belirlemesine olanak tanır.
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Varlığında İğne Biyopsisi Yaptırmak Neden Riskler Taşır?
Tıbbın pek çok alanında, vücutta tespit edilen bir kitlenin ne olduğunu anlamak için ameliyattan önce iğne ile küçük bir parça alınması (biyopsi) oldukça yaygın bir uygulamadır. Ancak söz konusu iyi huylu sinir kılıfı kitleleri olduğunda, bu işlemden olabildiğince kaçınmak gerekir. Bunun çok temel bir anatomik sebebi vardır. Bu kitleler sinirin merkezinden dışa doğru büyürken, hastanın hareketlerini ve hissini sağlayan sağlıklı sinir tellerini bir şemsiye gibi gererek kendi dış yüzeylerine doğru iterler.
Yani kitlenin dış kabuğu, tamamen sağlam ve aktif çalışan sinir telleriyle kaplıdır. Dışarıdan tanı amacıyla batırılacak bir iğne veya atılacak küçük bir kesi, doğrudan bu sağlıklı sinir tellerini kesme tehlikesi barındırır. Sağlam tellerin bu şekilde hasar görmesi, hastada kalıcı fonksiyon kayıplarına yol açabileceği gibi, ileride yapılacak asıl cerrahi müdahaleyi de oldukça zorlaştırır. Hasar gören dokularda oluşan kanamalar ve sonrasındaki yapışıklıklar, cerrahın sağlam sinirle tümör dokusunu birbirinden ayırt etmesini güçleştirir.
Bu tür bir müdahalenin yol açabileceği başlıca problemler şunlardır:
- Sinir lifi kesilmesi
- İçe doğru kanama
- Ağrılı nöroma oluşumu
- Doku yapışıklığı
- Cerrahi zorluğun artması
- Kalıcı hissizlik
- Fonksiyon kaybı
- İyileşme sürecinin uzaması
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) ile Diğer Kötü Huylu Tümörler Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
Sinir dokusundan kaynaklanan her kitle aynı yapıda değildir. Schwannomların en büyük avantajı, sınırlarını çizen dış kapsüllerinin bulunmasıdır. Bu kapsül sayesinde kitle, çevresindeki dokulara ve sinirin kendisine yapışıp sızmadan, sadece bulunduğu alanda büyüyerek kendine yer açar. Bu özellik, ameliyat sırasında sağlam sinir tellerinin tümörden sıyrılarak korunmasına büyük olanak sağlar.
Buna karşın nörofibrom adı verilen diğer bir sinir tümörü türünde, kitle ile sağlam sinir arasında böyle koruyucu bir sınır bulunmaz. Tümör dokusu, tıpkı toprağa yayılan bitki kökleri gibi sinir tellerinin arasına girerek onlarla iç içe geçer. Bu durumda kitleyi çıkarırken içinden geçtiği sinir bölümünün de feda edilmesi gerekebilir. Kötü huylu (malign) sinir tümörleri ise çok daha agresif bir tablo çizerler. Hızla büyürler, etraflarındaki kas ve kemik dokulara hızla sızarlar ve ciddi yıkımlara neden olurlar. Schwannomların bu kötü huylu tümörlerden klinik ve radyolojik olarak ayrılması, tedavi stratejisinin belirlenmesi açısından kritik bir adımdır.
Bu kitlelerin diğer kötü huylu yapılardan ayrılan başlıca özellikleri şunlardır:
- Yavaş büyüme hızı
- Sınırlarının belirgin olması
- Kapsüllü yapı
- Çevre dokulara sızmama
- Ağrının lokal kalması
- Düzenli şekil
- Doku bütünlüğünü koruması
- Belirgin çevre tahribatı yapmaması
Bir Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) İçin En Uygun Cerrahi Tedavi Yaklaşımı Nasıl Planlanır?
Hastada ağrı, uyuşma, hissizlik veya güç kaybı gibi şikayetlere yol açan, boyutu giderek artan bir sinir kılıfı kitlesinin asıl tedavisi cerrahi yolla o bölgeden uzaklaştırılmasıdır. Cerrahi planlamanın temel felsefesi, kitlenin içinden geçtiği ana sinirin yapısını ve iletim gücünü olabildiğince koruyarak tümörü tek parça halinde çıkarmaktır. Bu son derece hassas bir terazi gerektirir; bir yanda tümörün geride doku bırakılmadan temizlenmesi, diğer yanda ise hastanın o uzvunun hareketlerini sağlayan sinir tellerinin korunması hedeflenir.
Bu zorlu görevi başarmak için ameliyat öncesinde çok titiz bir hazırlık yapılır. Tümörün bulunduğu kol veya bacak, kanamanın görüşü engellememesi ve dokuların çok net seçilebilmesi için özel cihazlarla kansızlaştırılır. Operasyon esnasında cerrah ilk olarak doğrudan kitlenin üzerine gitmez. Tümörün üstünde ve altında kalan, hastalıktan etkilenmemiş sağlıklı sinir bölgeleri bulunarak buralar güvenli bölge olarak işaretlenir. Bu sayede sinirin anatomik haritası çıkarılır ve tümöre yaklaşım çok daha kontrollü bir hale gelir. Ardından kitlenin üzerini bir ağ gibi saran sağlıklı sinir telleri çok ince aletlerle, mikroskop altında yavaş yavaş yanlara doğru sıyrılarak tümör ortaya çıkarılır ve bağlantılı olduğu tek bir sap kısmından ayrılarak vücuttan uzaklaştırılır.
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Ameliyatında Mikrocerrahi Yönteminin Sağladığı Faydalar Nelerdir?
Bu tür ameliyatların çıplak gözle yapılması büyük riskler taşır. İnsan saç telinden bile ince olabilen sinir liflerinin birbirinden ayırt edilmesi, sadece yüksek büyütme gücüne sahip özel ameliyat mikroskopları ile mümkündür. Mikroskop altında çalışmak, dokuları onlarca kat büyüterek en ince detayların bile görülmesini sağlar. Aynı zamanda ameliyat sırasında sinirlere düşük voltajlı küçük elektrik akımları verilerek hangi telin kasları çalıştırdığı, hangisinin his taşıdığı anlık olarak test edilir. Bu sayede tümörün etrafından dolaşılırken çalışan hiçbir önemli lifin zarar görmemesi amaçlanır.
Bu ileri teknoloji ürünü yaklaşım hastanın ameliyat sonrasındaki yaşam kalitesini doğrudan etkiler. Sağlam dokulara minimum düzeyde dokunulduğu için ameliyat sonrası dönem oldukça konforlu geçer ve fonksiyonların eski haline dönmesi hızlanır.
Mikrocerrahi yaklaşımın hastaya sunduğu genel faydalar şunlardır:
- Detaylı görüntüleme imkanı
- Sağlam liflerin korunması
- Kanamanın azaltılması
- Daha az doku travması
- Hızlı doku iyileşmesi
- Küçük kesi uygulanması
- Daha az ameliyat sonrası ağrı
- Günlük yaşama hızlı dönüş
- Komplikasyon ihtimalinin düşmesi
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Ameliyatı Sonrası Fizik Tedavi ve İyileşme Süreci Nasıl İlerler?
Başarılı geçen bir cerrahi müdahalenin ardından hastalar, aylar veya yıllardır çektikleri o elektriklenme, yanma ve gece ağrısı gibi şikayetlerin büyük oranda hafiflediğini veya kaybolduğunu erken dönemde hissederler. Ameliyat sırasında tümörü ortaya çıkarmak için sinir lifleri bir miktar kenara çekilmek ve hareket ettirilmek zorundadır. Bu hafif temas bile sinirlerde geçici bir şok hali yaratabilir. Bu nedenle operasyondan sonraki birkaç hafta boyunca ameliyat edilen bölgenin ilerisinde hafif bir uyuşukluk veya kaslarda hafif bir yorgunluk hissedilmesi beklenen bir durumdur. Vücut kendini onardıkça bu tür geçici şikayetler genellikle zaman içinde geriler.
İyileşme sürecini en verimli şekilde geçirmek için erken dönemde bölgenin hareketleri, özel olarak hazırlanan atellerle kısıtlanabilir. Böylece sinirlerin dikiş noktalarında veya sıyrılma alanlarında gerilim oluşması engellenir. Doku iyileşmesi belli bir aşamaya geldikten sonra ise kontrollü fizik tedavi ve el terapisi seanslarına başlanır. Bu seanslarda amaç dokuların birbirine yapışmasını önlemek, eklemlerin esnekliğini sağlamak ve beynin o bölgeden gelen hisleri yeniden doğru algılamasını eğitmektir. Çeşitli dokunma egzersizleri ve hafif ağırlık çalışmalarıyla kasların eski kavrama ve tutma gücüne ulaşması desteklenir.
Tedavi Edilen Bir Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Tekrarlama veya Kansere Dönüşme İhtimali Taşır Mı?
Hastaların zihnini en çok meşgul eden konulardan biri de çıkarılan bu kitlenin ileride yeniden büyüyüp büyümeyeceği veya kötü huylu bir hastalığa çevirip çevirmeyeceğidir. Ameliyatla tek parça halinde çıkarılan kitle, içeriğinin ve hücre yapısının detaylı olarak incelenmesi amacıyla patoloji laboratuvarına gönderilir. Burada yapılan özel boyama testleri (örneğin S-100 proteini analizi) ile kitlenin kimliği kesin olarak tanımlanır.
Bu kitleler yapısal olarak çevrelerinde koruyucu bir zar bulundurduklarından, uygun mikrocerrahi tekniklerle bu zarın sınırlarından geride doku kalmayacak şekilde tamamen çıkarıldıklarında, aynı yerde tekrar oluşma (nüks etme) ihtimalleri oldukça düşüktür. Aynı zamanda, ailesel bir sendroma bağlı olmayan tekil kitlelerin ilerleyen zamanlarda karakter değiştirip kötü huylu bir kansere dönüşme riski de genellikle beklenmeyen bir durumdur. Doğru tanı ve uygun cerrahi müdahale yapıldığında, çoğu vakada bu hastalık hastanın hayatından kalıcı olarak çıkarılmış olur ve ek bir ışın veya ilaç tedavisine ihtiyaç duyulmaz.
Schwannom (Sinir Kılıfı Tümörü) Şüphesi Olanlar Neden Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, El Cerrahisi Uzmanına Başvurmalıdır?
Kollarınızda veya bacaklarınızda cilt altında fark ettiğiniz, dokunduğunuzda parmaklarınıza doğru bir elektriklenme hissi yaratan kitleler; ya da bir türlü geçmek bilmeyen el uyuşmaları ve güç kayıpları yaşıyorsanız, altta yatan neden bir sinir kılıfı tümörü olabilir. Bu tür karmaşık ve ince yapılı sinir sorunlarının teşhis ve tedavisinde başarılı bir sonuç elde etmek, insan anatomisine geniş bir perspektiften bakan ve mikrocerrahi tekniklere üst düzeyde hakim olan uzmanların müdahalesini gerektirir.
Bu noktada Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, El Cerrahisi uzmanları; hem yüzeysel ve derin dokuların kompleks anatomisine olan hakimiyetleri hem de mikroskop altında saç telinden ince yapılarla çalışabilme deneyimleri sayesinde bu tedavinin merkezinde yer alırlar. Sinir sistemini sadece belli bir bölgeyle sınırlandırmadan boyundan parmak ucuna kadar bir bütün olarak değerlendiren bu uzmanlık dalı, yanıltıcı olabilen teşhisleri doğru süzgeçten geçirmeyi sağlar. Yanlış teşhislerle yapılabilecek gereksiz ameliyatların veya biyopsi adı altında sinire verilebilecek kalıcı zararların önüne geçilmesi, ancak bu konuda spesifik eğitim almış hekimlerin özenli planlamalarıyla mümkündür.
Tıp eğitimini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 1996’da, uzmanlık eğitimini 1996-2002 arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda tamamladı.
2002-2009 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalıştı.
2009 yılından itibaren Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı’nda çalışmaktadır. 2011 yılında Doçent ünvanını aldı. 2019 yılında Profesör olan Dr. Nasır halen bu kadroda öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.
2006-2008 yılları arasında ABD’de Ohio, Cleveland’taki Cleveland Clinic’te Amerika Birleşik Devletleri’nin ilk, dünyanın ise ikinci yüz naklini yapan Dr.Siemionow ile birlikte kompozit doku nakilleri üzerinde çalışmalarda bulundu.
2012 yılında Türkiye’nin ikinci, dünyanın ise tam yüz nakilleri içerisinde üçüncü, toplamda ise 22. yüz naklini başardı. Bu yüz nakli ile eş zamanlı olarak, dünyanın ilk dört uzuv nakli başkanlığını yaptığı geniş bir ekip tarafından Hacettepe Üniversitesi’nde gerçekleştirildi.
31 ve 32. Ulusal Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Kongrelerinde deneysel ve klinik uzman yarışmalarında ikincilik ödülleri kazandı. 2023 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde El Cerrahisi doktorasını tamamladı.
American Society of ReconstructiveMicrosurgery, PlasticSurgeryResearchCouncil, Türk Plastik, Rekonstrük ve Estetik Cerrahi Derneği, Rekonstrüktif Mikrocerrahi Derneği ve Türk El ve Üst Ekstremite Cerrahi Derneği üyesidir.
